Areaaldata 5 – versie van 02-04-2026

KunstwerkOppervlaktebehandeling

Domeinlijst versie: d5

Herkomst definitie: IMBOR

Type veld: TEXT

Code Description Definitie__
ACVD ACVD Atomic layer chemical vapor deposition is een opdampproces waarbij een dunne laag materiaal heel precies op een oppervlak kan worden aangebracht. Het valt onder de verzamelnaam CVD.
APCVD APCVD Atmospheric pressure chemical vapor deposition. Dampdepositie onder atmosferische druk.
Aluminiumfosfateren Aluminiumfosfateren Chemisch proces dat een laag onoplosbare fosfaten op een metaaloppervlak aanbrengt.
Anodiseren Anodiseren Elektrolytische behandeling die beschermende oxidelagen op een oppervlakte aanbrengt om zo de corrosiebestendigheid en slijtvastheid te verbeteren.
Beitsen Beitsen Beits is een transparante of dekkende beschermlaag voor hout binnen en buiten. De beits trekt in het hout en heeft een vochtregulerende werking. Een andere oppervlaktebehandeling is het beitsen (reinigen) van metaal. Het beitsen van metaal kan onder andere worden uitgevoerd door het oppervlak te dompelen in de vloeistof of door te sproeien (ook wel sproeibeitsen of innevelen genoemd).
Bevlokken Bevlokken Korte vezels (ook wel vlokken genoemd) van katoen, kunstzijde polyester etc. worden met lijm op een oppervlak aangebracht om zo een leer, fluweel of velours effect te creëren.
Boreren Boreren Thermochemische oppervlakteharding waarbij een diffusie van booratomen in het raster van het basismetaal wordt aangebracht waardoor er harde boorverbindingen worden gevormd.
Bruineren Bruineren Bruineren (ook wel bruneren) is het polijsten van bijv. goud en zilver door pletten en gladstrijken met behulp van een bruneerstaal.
CVD CVD Oppervlaktebehandeling door middel van damp. Chemische reacties vinden op hoge temperaturen plaats (vanaf 800 °C).
Carboneren Carboneren Carboneren is een thermochemisch diffusieproces waarbij koolstof wordt toegevoegd aan het oppervlak van een onderdeel. Het wordt voornamelijk toegepast voor het produceren van een hard en slijtvast oppervlak. Het wordt ook wel cementeren of inzetten genoemd.
Carbonitreren Carbonitreren Vergelijkbaar met carboneren. Het belangrijke verschil is dat bij carbonitreren ook stikstof (via NH3-gas) wordt toegevoegd.
Ceramische laag / keramische coating Ceramische laag / keramische coating Thermochemisch gevormde keramische coating met een hoge hardheid en lage wrijving.
Chromateren Chromateren Naast anodiseren kan aluminium beschermd worden tegen oxidatie via het chromateren van het aluminium. Het chromateren zorgt voor een betere hechtlaag voor verf en lak en is blauwwit van kleur.
Cladding Cladding Simpel gezegd het bedekken van een materiaal met een ander materiaal. Doorgaans via persdruk of laser.
Coaten Coaten Transparante of dekkende laag die zowel kan verfraaien als verbeteren en beschermen.
Deklaag Deklaag Een deklaag of ook wel toplaag of gesteentelaag is de bovenste laag asfalt op een weg waar het verkeer overheen rijdt.
Diffusieverzinken Diffusieverzinken Diffusieverzinken of sherardiseren is het aanbrengen van een zinklaag en zinkcoatingen op ijzer en staal. Het brengt een gelijkmatige, harde, slijtvaste zinklaag aan op ingewikkelde producten.
Dopering/Doteren Dopering/Doteren Het inbrengen van ‘onzuiverheden’ in een materiaal om de materiaaleigenschappen te veranderen en te verbeteren. De meest gangbare methodes voor doteren zijn ionenimplantatie en diffusie.
Drukpolijsten (trommelen) Drukpolijsten (trommelen) Met geschikt, zeer glad afgewerkt gereedschap het metaaloppervlak vlakdrukken en polijsten.
Etsen Etsen Voorbehandeling met etsmiddel om gladde betonoppervlakken, metselwerk, staal en aluminium te reinigen zodat de coating of primer perfect kan hechten aan de ondergrond.
Fosfateren Fosfateren Fosfateren is een chemisch proces dat een laag onoplosbare fosfaten op een metaaloppervlak aanbrengt, zodat de eigenschappen en afmetingen van uw producten gewaarborgd blijven. Het zorgt voor een betere hechting en bescherming tegen corrosie.
Galvaniseren Galvaniseren Galvaniseren is een methode waarbij een zelf opofferende dunne laag van zink, nikkel, aluminium, chroom of magnesium op staal of ijzer wordt aangebracht om corrosie te voorkomen.
Glasparelstralen Glasparelstralen Doormiddel van perslucht vermengd met stukjes glas (glasparels), wordt het object schoon gestraald.
Hardanodiseren Hardanodiseren Hardanodiseren is een variatie op normaal anodiseren waarbij aluminium voorzien wordt van een zeer harde slijtvaste laag. Deze laag is veel dikker dan bij standaard anodiseren. De laag is zeer kras- en slijtvast en heeft een extreem hoge corrosieweerstand en hardheid.
Hardcor-Proces (Kolsteriseren) Hardcor-Proces (Kolsteriseren) Kolsteriseren is een nieuwe naam voor het
IJzerfosfateren IJzerfosfateren Een voorbehandeling waarbij een ijzerfosfaatlaag op een staaloppervlak wordt aangebracht. Het zorgt voor een anti corrosie werking en een betere hechting voor een coatinglaag. De corrosiewering is minder dan die bij zinkfosfatering als voorbehandeling.
Ionen-implantatie Ionen-implantatie Ionenimplantatie is een vacuümproces waarbij ionen indringen in het oppervlak waardoor de structuur wijzigt op microndiepte.
Ionitreren Ionitreren Ionitreren (ook wel plasmanitreren genoemd) is een chemische behandeling van het oppervlak. Tijdens het plasmanitreren van roestvast staal slaan positief geladen ionen van de anode met een zeer hoge impactsnelheid neer op het werkstuk, dat als kathode wordt gebruikt. Door deze werkwijze wordt de oppervlaktegladheid verbetert en ontstaat een corrosiebestendige bekleding.
KTL (e-coat) KTL (e-coat) Chemische behandeling ter voorbereiding van poedercoaten of natlakken. Een KTL-installatie bestaat uit een badenreeks waarin de te lakken metalen producten worden ontvet, gebeitst en gezinkfosfateerd. Het laatste bad is gevuld met een watergedragen kataforese lak.
Kalanderen Kalanderen Kalanderen is het vormen van een thermoplastische massa tussen twee of meer walsen tot een folie.
Lasercladden Lasercladden Lasercladden is een oplastechniek waar door middel van een hoogvermogen laser een dunne laag van het basismateriaal wordt gesmolten. Lasercladden wordt toegepast om de oppervlakte-eigenschappen van metalen en machineonderdelen plaatselijk te verbeteren. Ook wel  laser oplassen ,  laser overlay welding of  laser metal deposition genoemd.
Laserschokharden Laserschokharden Laserschokharden, ook wel laser peening genoemd is een oppervlakte verbeteren met een laserpuls. Het resulteert in een hogere hardheid van het materiaal.
Mangaanfosfateren (manganeren) Mangaanfosfateren (manganeren) Fosfaatlagen zijn de meest toegepaste conversielagen op staal. Mangaanfosfaatlagen zijn in het algemeen belangrijk dikker dan ijzerfosfaatlagen en zinkfosfaatlagen. Het heeft goede smerende eigenschappen en wordt ook wel manganeren genoemd.
Metalliseren (schooperen) Metalliseren (schooperen) Metalliseren is het aanbrengen van een zink aluminiumlaag over producten tegen corrosie middels een schoopeerapparaat of natlak.
Microcleanen Microcleanen Doormiddel van microcleanen kan men een oppervlak nauwkeurig schoonmaken. Hierbij worden onder een hoek van 45 graden kleine gritdeeltjes op het oppervlak geschoten. Tijdens dit proces worden de verontreinigingen weggesleten van het materiaal.
Micropeenen Micropeenen Vergelijkbaar met glasparelstralen. Er wordt gebruik gemaakt van zuiver ronde glaskogels. Het woord micropeenen is afgeleid van het woord shotpeenen.
Natlakken Natlakken Natlakken is het aanbrengen van één of meerdere laklagen. Andere benamingen voor dit systeem zijn spuiten, conserveren, coaten en het aanbrengen van verf.
Nitreren Nitreren Nitreermiddel (stikstof) wordt middels een temperatuur van 450 tot 550 °C verspreid in de oppervlaktelaag.
Nitrocarboneren Nitrocarboneren Nitreermiddel + koolstof wordt middels een temperatuur van 550 tot 580 °C verspreid in de oppervlaktelaag.
Nitrotec Nitrotec Een wereldwijd handelsmerk voor een oppervlaktebehandelingsproces voor de behandeling van stalen en ijzer dat uitgevoerd wordt in een temperatuur tussen 590 -740°C door middel van een atmosfeer met gasvormig stikstof.
Oplassen Oplassen Oplassen is een lastechniek waarbij op een oppervlak een ander materiaal wordt aangebracht door het erop te lassen. Doormiddel van oplassen kunnen afgesleten delen van het basismateriaal worden opgevuld, verlengd of verstevigd.
PVD PVD PVD staat staat voor Physical Vapour Deposition; een proces waarbij vloeibaar metaal op een oppervlak wordt verdampt in een vacuüm ruimte. Het zorgt voor een dunne harde laag. Goud, brons en koper zijn veel voorkomende PVD dampen.
Pakalumineren/Pakchromeren Pakalumineren/Pakchromeren Pakalumineren en pakchromeren zijn zogenoemde diffusiecoatings waarbij een metaalpoeder wordt aangebracht middels een roterende oven.
Passiveren Passiveren Een chemische voorbehandelingsproces kan na het fosfateren worden afgesloten door een behandeling met een passiveervloeistof. Deze vloeistof sluit de poriën in een fosfaatlaag, waardoor deze bestand is tegen corrosie.
Poedercoaten Poedercoaten Poederlakken, ook wel poedercoaten of poederverven genoemd is een elektrostatisch proces waarbij met een spuitpistool poeder wordt aangebracht op metaal.
Polijsten Polijsten Met polijsten wordt een oppervlak glad en glanzend geschuurd.
RPR en RT CVD RPR en RT CVD Chemische dampdepositie (cvd) met siliconen.
Schooperen / schoperen Schooperen / schoperen Schoperen (ook wel metalliseren, thermisch spuiten of verzinken genoemd) is het thermisch aanbrengen (spuiten) van vloeibaar gemaakte zink. Doormiddel van schooperen wordt metaal beter bestand tegen roest.
Sendzimir proces Sendzimir proces Het Sendzimir proces (ook wel Sendzimir verzinken) is een proces waarbij koolstofstaal in een apart proces na het walsen door een zinkbad gaat. Hiermee onstaat er een beschermlaag tegen corrosie.
Sherardiseren Sherardiseren Sherardiseren is het aanbrengen van zinkdeklagen (zinkpoeder) op stalen en ijzeren producten door de producten samen met zinkpoeder te verhitten in een roterende trommel. Het wordt daarom ook wel diffusieverzinken of droogverzinken genoemd.
Shotpeenen Shotpeenen Bij het shotpeenen worden kogeltjes onder een hoek van negentig graden op een oppervlakte geschoten middels een straalmachine. Het oppervlak wordt gehamerd en dus harder, dichter en gladder gemaakt.
Slijtlaag Slijtlaag Een dunne laag gebroken steenslag die met behulp van een kleeflaag van bitumen op een bestaande asfaltverharding gekleefd wordt.
Spincoating Spincoating Spincoating is een oppervlaktebehandelingsproces om een dunne egale deklaag op een oppervlakte aan te brengen middels een roterende beweging.
Sputteren (ionplating) / magnetron sputtering Sputteren (ionplating) / magnetron sputtering Een vorm van PVD coating. Deze techniek wordt onder andere gebruikt om reflectors en antireflectie aan te brengen.
Thermisch spuiten Thermisch spuiten Onder thermisch spuiten verstaat men een groep technieken waaronder vlamspuiten, metalliseren, metaalspuiten, vlamboogspuiten en plasmaspuiten. In de basis gaat het om het spuiten van verwarmd (gesmolten) poeder op een object.
Thermisch verzinken Thermisch verzinken Thermisch verzinken is een methode om staal te voorzien van een laag zink middels een zinkbad met een temperatuur van meer dan 450 graden Celsius. Thermisch verzinken geeft een goede corrosiebestendige laag.
Verchromen Verchromen Verchromen (chromateren) wordt vaak toegepast wanneer anodiseren niet mogelijk is. Ook als een product bescherming tegen corrosie nodig heeft, maar tegelijkertijd elektrisch geleidend dient te zijn, wordt er voor chromateren gekozen.
Vernikkelen (chemisch) Vernikkelen (chemisch) Deze stroomloze oppervlaktebehandeling met nikkel wordt op gang gebracht door een chemische reactie. Op deze manier kan er een gelijkmatige laag gecreëerd worden.
Verven Verven Verf is een verzamelnaam voor pigmenthoudende vloeistoffen die bedoeld zijn om aan te brengen op een oppervlak om deze te beschermen of te verfraaien. Verven is de handeling van het aanbrengen van verf op een oppervlak met een kwast, roller of verfspuit.
Verzinken Verzinken Het oppervlak wordt bedekt met een laagje zink. Deze (dunne) laag zink zorgt ervoor dat uw product beschermd is tegen roest. Een voordeel van de oppervlaktebehandeling verzinken is dat het product een glad en glanzende uitstraling krijgt.
Walsplateren Walsplateren Het walsplateren is een proces waarbij door middel van een walsproces een corrosievaste laag op een corrosiegevoelig metaal wordt aangebracht.
Zandstralen Zandstralen Zandstralen is het onder hoge druk, lucht vermengd met korrels tegen een object spuiten zodat de toplaag afgeschuurd wordt. Meestal in een straalcabine of straalkast. hoe grover de korrels, hoe grover de structuur van het oppervlak in het eindresultaat.
Zinkfosfateren Zinkfosfateren Zinkfosfateren als voorbehandeling voor lakken wordt toegepast omdat lak hierop goed hecht en omdat het een zeer goede weerstand geeft tegen onderroest.
Zwarten Zwarten Chemisch zwarten is een behandeling in een oxiderende, sterk alkalische vloeistof.